భారత్‌–కెనడా వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం 2030 నాటికి వాణిజ్యం రెట్టింపు లక్ష్యం

భారత్‌, కెనడా వాణిజ్యం, ఇంధనం, AI, భద్రతా సహకారాన్ని విస్తరించేందుకు చర్చలు జరిపాయి. 2030 నాటికి ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని రెట్టింపు చేయడం లక్ష్యం

భారత్‌, కెనడా దేశాల మధ్య వాణిజ్యం, ఇంధనం, సాంకేతికత, భద్రత, ప్రజల మధ్య సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు ఇరు దేశాల ప్రధానమంత్రులు అంగీకరించారు. 2030 నాటికి ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని రెట్టింపు చేయాలనే లక్ష్యంతో ప్రతిపాదిత సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం (CEPA) చర్చలను వీలైనంత త్వరగా పూర్తి చేయాలని పునరుద్ఘాటించారు.

2026 అక్టోబర్ 13న కెనడా ప్రధాని మార్క్ కార్నీ, భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీతో మాట్లాడిన అనంతరం కెనడా ప్రధాని కార్యాలయం విడుదల చేసిన అధికారిక ప్రకటనలో ఈ వివరాలు వెల్లడయ్యాయి. గత ఏడాది కాలంగా ఇరు దేశాల మధ్య దౌత్యపరమైన సంప్రదింపులు, ఆర్థిక సహకారం పెరిగాయని నేతలు పేర్కొన్నారు.

వాణిజ్య ఒప్పందంపై ప్రధాన దృష్టి

భారత్‌–కెనడా సంబంధాల్లో వాణిజ్య విస్తరణకు CEPA చర్చలు కీలకంగా మారాయి. ఈ ఒప్పందం ద్వారా వస్తువులు, సేవలు, పెట్టుబడులు, వ్యాపార కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన సహకారాన్ని విస్తరించే అవకాశముంది. అయితే, చర్చలు పూర్తయి ఒప్పందం అధికారికంగా ఖరారయ్యే వరకు ప్రతిపాదిత లక్ష్యాలను అమలులోకి వచ్చిన నిర్ణయాలుగా పరిగణించకూడదు.

ప్రస్తుతం భారత్‌లో కొనసాగుతున్న Team Canada Trade Mission కార్యక్రమాన్ని ఇరు దేశాల నాయకులు స్వాగతించారు. కెనడా అంతర్జాతీయ వాణిజ్య మంత్రి మనీందర్ సిద్ధూ నేతృత్వంలోని ఈ కార్యక్రమం ద్వారా భారత మార్కెట్‌లో వ్యాపార అవకాశాలను గుర్తించడం, రెండు దేశాల సంస్థల మధ్య వాణిజ్య సంబంధాలను పెంచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ముంబై, బెంగళూరు సహా భారతదేశంలోని వ్యాపార కేంద్రాల్లో ఈ కార్యక్రమానికి ప్రాధాన్యం ఉంది.

ఈ ప్రయత్నాల ఫలితాలు ఒప్పంద చర్చల పురోగతి, మార్కెట్ పరిస్థితులు, ప్రభుత్వ నియంత్రణలు, సంస్థల వాణిజ్య నిర్ణయాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి.

ఇంధనం, సాంకేతికత, భద్రతపై సహకారం

వాణిజ్యంతో పాటు ఇంధనం, వ్యవసాయం, కృత్రిమ మేధ (AI), రక్షణ, భద్రత రంగాల్లోనూ సహకారాన్ని విస్తరించడంపై ఇరు దేశాల నాయకులు చర్చించారు. ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితి పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో విశ్వసనీయ భాగస్వామ్యాల అవసరాన్ని ప్రస్తావించారు.

కృత్రిమ మేధ, పరిశోధన, ఆవిష్కరణల రంగాల్లో పరస్పర సహకారం భవిష్యత్తులో వ్యాపారాలకు కొత్త అవకాశాలను అందించవచ్చు. అయితే, అక్టోబర్ 13 ప్రకటనలో కొత్త ప్రత్యేక AI ఒప్పందం కుదిరినట్లు వెల్లడించలేదు.

భద్రత, చట్ట అమలు అంశాలపై ఇరు దేశాల జాతీయ భద్రతా సలహాదారుల స్థాయిలో గత వారం భారత్‌లో జరిగిన ద్వైపాక్షిక చర్చలను కూడా నాయకులు స్వాగతించారు. ఈ సంప్రదింపులు కొనసాగుతున్న భద్రతా సహకారంలో భాగమని కెనడా ప్రధాని కార్యాలయం తెలిపింది.

కెనడా విదేశాంగ మంత్రి భారత పర్యటన

కెనడా విదేశాంగ మంత్రి అనితా ఆనంద్ అక్టోబర్ 13 నుంచి 16 వరకు భారత్‌, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌ (UAE) పర్యటన చేపట్టనున్నట్లు కెనడా విదేశాంగ శాఖ అక్టోబర్ 12న ప్రకటించింది.

భారత్‌ పర్యటనలో ఆమె విదేశాంగ మంత్రి ఎస్‌. జైశంకర్‌తో సమావేశమై వాణిజ్యం, ఇంధనం, ప్రజల మధ్య సంబంధాలు, భద్రత, రక్షణ రంగాల్లో సహకారంపై చర్చించనున్నారు. న్యూఢిల్లీలో జరిగే బ్లూమ్‌బెర్గ్ న్యూ ఎకానమీ ఫోరమ్‌లోనూ ఆమె పాల్గొననున్నారు.

ఈ సమావేశాల ద్వారా రెండు దేశాల మధ్య ఇప్పటికే గుర్తించిన ప్రాధాన్యతలపై తదుపరి చర్యలను చర్చించే అవకాశం ఉంది. అయితే, సమావేశాల ఫలితాలు, అధికారికంగా ప్రకటించే నిర్ణయాలు వెలువడిన తర్వాతే వాటి ప్రభావాన్ని అంచనా వేయగలుగుతారు.

డిసెంబర్‌లో మోదీ కెనడా పర్యటనపై దృష్టి

డిసెంబర్‌లో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ కెనడాలో పర్యటించేందుకు ప్రణాళిక ఉన్నట్లు కెనడా ప్రధాని కార్యాలయం వెల్లడించింది. ఆ పర్యటనకు ముందు ఇరు దేశాల నాయకులు సంప్రదింపులు కొనసాగించాలని నిర్ణయించారు. ఇది భవిష్యత్తులో జరగాల్సిన పర్యటన మాత్రమే; ఇప్పటికే జరిగిన కార్యక్రమంగా పేర్కొనడం సరికాదు.

భారత్‌–కెనడా సంబంధాల్లో తదుపరి కీలక పరిణామాలు CEPA చర్చల పురోగతి, వాణిజ్య ప్రతినిధి బృందం పర్యటన ఫలితాలు, విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశాల అనంతరం వెలువడే ప్రకటనలు, డిసెంబర్ పర్యటనకు సంబంధించిన ఏర్పాట్లపై ఆధారపడి ఉంటాయి.

ప్రస్తుతం స్పష్టమైన విషయం ఏమిటంటే, రెండు దేశాలు ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక సంబంధాలను మరింత విస్తరించేందుకు రాజకీయ స్థాయిలో తమ నిబద్ధతను పునరుద్ఘాటించాయి. అయితే, వాణిజ్య ఒప్పందం ఇంకా చర్చల దశలోనే ఉంది. దాని తుది నిబంధనలు ఖరారయ్యే వరకు భారతీయ వ్యాపారాలు, ఎగుమతిదారులు, పెట్టుబడిదారులకు లభించే నిర్దిష్ట ప్రయోజనాలను ముందుగానే నిర్ధారించలేం.